Nawet na grilla ogrodowego.
Trabi-Grill
W pewnej firmie widziane: Opel Kapitän 1939
Byłem wczoraj w pewnej firmie z branży automotive i zobaczyłem w hallu stary samochód. Mimo zakazu fotografowania pozwolili zrobić zdjęcie.
Opel Kapitän 1939
Jest to Opel Kapitän w wersji przedwojennej, tej zaprezentowanej po raz pierwszy w końcu roku 1938. Można to poznać po nietypowym kształcie reflektorów. Jest odremontowany, ale raczej nie jeżdżący. Samochód w tej wersji był produkowany krótko, tylko do roku 1940, produkcję po lekkich zmianach wznowiono w roku 1948.
W Polsce samochód ten jest znany jako jeden z bohaterów książki Jerzego Broszkiewicza "Wielka, większa i największa" (1960). Za moich czasów była to nawet lektura szkolna. Powstał też według niej film (1963) (dziękuję JankowiR za link)
EDIT: Już zginęło z youtuba, znalazłem tylko mały kawałek.
EDIT2: Już w ogóle nic nie ma na youtubie.
Wydaje mi się, że samochód w filmie ma okrągłe reflektory, co wskazywałoby na wersję powojenną. Dziwne są też strzałki - oryginał ma strzałki w słupku B, a w filmie widoczne są jakieś wyrafinowane konstrukcje wystające z maski.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Na wystawie widziane: DAF 66 a sprawa Volvo
Dyskusja pod poprzednią notką przyspieszyła napisanie przeze mnie tej notki. Już od dawna miałem ją w planie, ale brakowało mi paru zdjęć. A ja, jak mam nadzieję można to zauważyć, staram się robić notki z własnych zdjęć. Bo co to za sztuka wkleić parę fotografii z sieci?
Brakuje mi zdjęć Volvo serii 300. Sam miałem kiedyś Volvo 360, świetny wóz był, ale nie zrobiłem mu żadnego zdjęcia. A ostatnio przeczytałem, że mało który z tych samochodów dociąga do wieku 20 lat (bo słabo zabezpieczone antykorozyjnie były, nie to co prawdziwe Volvo, moje doświadczenie to potwierdza), więc trudno mi będzie spotkać takiego na ulicy czy wystawie. Więc muszę się pogodzić z linkowaniem zdjęć z sieci.
Holenderska firma DAF nie za długo zajmowała się samochodami osobowymi - pierwszy wypuściła w roku 1958, w 1973 część od osobówek została przejęta przez Volvo w 1/3, a w 1975 w 3/4. Ale w tym czasie DAF zrobił kilka ciekawych rzeczy.
Przekładnia o zmiennym przełożeniu Źródło: Wikipedia
Pierwszą z nich była automatyczna, bezstopniowa skrzynia biegów. Sama koncepcja nie była nowa - przekładnie o zmiennym przełożeniu z użyciem pasów i stożkowych kół rysował już Leonardo da Vinci, patent na taką przekładnię uzyskali w roku 1886 Daimler i Benz. Hub van Doorne, współzałożyciel DAF-a nie wymyślił więc takiej przekładni, wymyślił za to sposób automatycznego nią sterowania, a całość nazwał Variomatic. Były w tym sterowaniu dwa układy: jeden odśrodkowy a drugi podciśnieniowy. Kombinacja prędkości obrotowej i podciśnienia w kolektorze ssącym wystarczała do w pełni automatycznego sterowania przekładnią. Taka skrzynia biegów oczywiście nie dawała możliwości odwrócenia kierunku obrotów - do tego służyła specjalna przekładnia. Efektem ubocznym takiego układu było to, że samochód z taką przekładnią mógł jechać do tyłu z taką samą prędkością jak do przodu. W Holandii urządzano wyścigi samochodowe w jeździe do tyłu, DAF-y startowały w osobnej kategorii, bo żaden inny samochód nie był stanie się z nimi w tej konkurencji mierzyć. Po przejęciu DAF-a przez Volvo patent na Variomatic został przeniesiony do firmy VDT (Van Doorne Transmissie), przejętej później przez Boscha jako Bosch Transmission Technology. I to właśnie Bosch pracuje nadal nad takimi przekładniami i dostarcza je różnym producentom samochodów. (Grafika: Wikipedia, autor: Büdeler Naumann)
Drugim pomysłem Huba van Doorne było umieszczenie skrzyni biegów nie tuż przy silniku, tylko z tyłu, przy tylnym moście (Transaxle). Dawało to o wiele równomierniejszy rozkład masy między oś przednią a tylną niż przy klasycznej konstrukcji. DAF nie był tu co prawda pierwszy, ale jako jedyny stosował ten układ we wszystkich swoich konstrukcjach, nawet w małych, popularnych samochodach.
Następnym pomysłem było zastosowanie zawieszenia tylnego w układzie De Diona. W skrócie: dobre, ale drogie. Inni producenci również stosowali ten układ, ale raczej w większych samochodach wyższej klasy.
A teraz zdjęcia: DAF 66:
DAF 66 Limousine, 1972-1975
DAF 66 Limousine, 1972-1975
Samochód ten był ostatnią konstrukcją pod produkowaną pod marką DAF, a po przejęciu przez Volvo również jako Volvo 66. Ale w momencie przejęcia DAF miał opracowaną jeszcze jedną konstrukcję - DAF 77. Volvo wypuściło ją jako Volvo 340 (zwane też 343 i 345 w zależności od ilości drzwi). Samochody te miały silniki 1.4l od Renault, układ transaxle, skrzynie biegów Variomatic albo ręczne. W drzwiach bocznych były zainstalowane stalowe rury (które stały się standardem w samochodach dopiero znacznie później).
Volvo 343 DL Źródło: Wikipedia Autor: M.Fonteyn
Później opracowano też lepszą wersję zwaną 360. Miała ona niewysilony silnik 1954 cm3 (też od Renault) i znacznie lepsze wyposażenie. Jeździłem takim przez kilka lat, był świetny. Źródła twierdzą, że na zakrętach dzięki skrzyni biegów z tyłu był znacznie lepszy od innych ówczesnych samochodów tej klasy, nawet od Mercedesa 190 i BMW serii 3.
Volvo 360 Źródło: www.resimmotoru.com
Volvo 360 nie było oferowane z przekładnią Variomatic - gumowe pasy nie były w stanie przenosić takich mocy. Fotele w tym samochodzie były najwygodniejsze ze wszystkich samochodów, w jakich dotąd siedziałem. Szczególnie podobała mi się tablica przyrządów - oni rzeczywiście rozumieli co jest naprawdę potrzebne. Na tablicy były, jak zwykle, dwa duże wskaźniki tej samej wielkości - jeden to prędkościomierz, a drugi to zegar. Taki normalny, wskazówkowy. Do innych producentów jakoś to nie dociera, prawie wszyscy dają średnio istotny obrotomierz, a zegar jest tylko gdzieś po macoszemu malutki, albo i cyfrowy. Te wskaźniki były po prostu pięknie podświetlone od spodu, miło zielone cyfry białe kreski, czerwone wskazówki. Sama przyjemność patrzenia.
Zegary Volvo 360 Źródło: www.volvo300mania.com
Volvo 340/360 było bardzo niezawodne, pamiętam że w statystykach ADAC wtedy, w samochodach 6-letnich (wtedy publikowali z podziałem na wiek i nawet dla dość starych) były na piątym miejscu. Silnik był nie do zdarcia ale niestety nadwozie rdzewiało. Poza tym tylko jedna rzecz była marnie zrobiona - dysze spryskiwacza były wyprowadzone przez otwory w masce i przestawiały się notorycznie tak same ze siebie.
Tylne koła miały ujemne pochylenia, samochód od tyłu wyglądał na nieco "rozkraczony", co dawało mu dobrą stabilność (podobny efekt dopiero później i o wiele drożej uzyskało Porsche w modelu 928 (oś Weissach)). Podobno świetnie nadawał się do ciągnięcia przyczepy. Niecodzienny wygląd powodował, że jak tylko pojechałem na przegląd to diagnosta nieproszony zaraz brał się do mierzenia geometrii, a dopiero potem ze zdumieniem odczytywał w swoich tabelach że wszystko jest OK.
Jeszcze jedna ciekawostka: Volvo 360 z silnikiem B19A miało gaźnik bardzo interesującej konstrukcji: był tam taki spory tłoczek zakończony długą, stożkową iglicą wchodzącą do dyszy paliwowej. Podciśnienie podnosiło ten tłoczek, powiększając jednocześnie szczelinę w dyszy przez którą dawkowane było paliwo. Gaźniki takie produkowała firma Zenith pod marką Stromberg, układ ten nazywa się "constant depression". Jak to dokładnie działa można przeczytać TUTAJ, od strony 21. Gaźniki takie były używane w samochodach wyższej klasy, na przykład Triumph Spitfire, Jaguar E-Type czy różne modele MG.
Volvo serii 300 produkowano bardzo długo, od 1976 do 1990 roku.
A teraz przejdźmy do tytułowego związku DAF-a z Volvo. Gdy spojrzeć na to Volvo 343 z wczesnych serii to widać w nim praktycznie wszystkie cechy które wiążemy z "prawdziwym" Volvem: Płaskie, kanciaste elementy, długa maska, prostokątna atrapa i reflektory... I przecież Volvo kojarzy nam się z raczej czymś takim (Volvo 244, po przejęciu DAF-a):
Volvo 244
niż takim (Volvo P 1800, przed przejęciem DAF-a):
Volvo P1800
a nawet takim (Volvo 164, przez przejęciem DAF-a):
Volvo 164
Czyli "prawdziwe" Volvo to DAF!
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Na wystawie widziane: Volvo PV444/PV544
Dziś specjalnie dla JankaR o Volvo PV444 i PV544.
Rzeczywiście jest to taka garbata Warszawa M-20, tylko bardziej. Jednak wątpię żeby konstruktorzy obu samochodów zrzynali od siebie wzajemnie - garbate samochody były obecne na rynku już od dłuższego czasu, przynajmniej od Tatry 77 (1934).
Volvo PV444 było pomyślane jako szwedzki "samochód ludowy". Pierwszy egzemplarz wyprodukowano w roku 1947, ale umowy na zakup tego samochodu ludzie podpisywali już od roku 1944. Prawie jak z KdF-Wagenem i książeczkami KdF. Nie udało mi się doguglać czy Volvo brało przedpłaty, ale nawet jeżeli tak to przewidywana w umowie cena okazała się zbyt niska. Volvo wzięło jednak tę różnicę na klatę i sprzedało samochody z dużą stratą. Klienci Volvo zyskali - natomiast VW zrobił klientów wpłacających na KdF-Wagena w bambuko.
Volvo PV444
Volvo PV444
Volvo PV444
W roku 1958 rozpoczęto produkcję unowocześnionej wersji PV444 - pod nazwą PV544. Od początku produkcji tego modelu montowano w nim trzypunktowe pasy bezpieczeństwa, równolegle wprowadzone na wyposażenie modelu Amazon.
Volvo PV544
Volvo PV544
Volvo PV544
Tu jeszcze inny egzemplarz PV544.
Volvo PV544
Mi się nie podoba (Warszawa M-20 też nie), ale to kwestia gustu.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Żegnaj NRD Extra: Go, Trabi, go!
Zdjęcia zrobione w centrum handlowym "Loop5" w Weiterstadt.
Trabant Dragster
Trabant Dragster
Trabant Dragster
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Na wystawie widziane: Tatra 603-2
Tydzień temu na Zeilu była kolejna wystawa starych samochodów zwana Oldtimer City i był tam też mój ulubiony stary samochód - Tatra 603. No może nie całkiem w mojej ulubionej wersji 603-1 (z trzema reflektorami z przodu), było to 603-2, ale za to rewelacyjnie odrestaurowane. Sama przyjemność oglądania, docenili ją również jurorzy przyznając pierwszą nagrodę.
Tatra 603-2
Tatra 603 była praktycznie jedynym produkowanym seryjnie samochodem luksusowym w bloku wschodnim, nie będącym kopią konstrukcji zachodniej - jak Czajki. Tatra od zawsze produkowała samochody o bardzo futurystycznym designie, przedwojenne Tatry występowały bez charakteryzacji w ówczesnych filmach S-F. Ta wielka, dzielona tylna szyba, piękne!
Tatra 603-2
Linia Tatry 603 po bliższym przyjrzeniu się zdradza bliskie pokrewieństwo ze Škodami 1000MB i 100. Niestety w tłoku na wystawie nie udało mi się zrobić dobrego zdjęcia z boku. Tatrę 603 produkowano od 1956 do 1975 roku, praktycznie tak samo jak drugi mój ulubiony stary samochód - Citroena DS.
Tatra 603-2
Czesi mieli duże emo na silnik z tyłu, a Tatra 603 miała się czym pochwalić - chłodzone powietrzem V8. Podobno miłośnicy klasycznego Porsche uwielbiają dźwięk jego wentylatora chłodzącego silnik, Tatra ma takich wentylatorów więcej i odpowiednio lepszy dźwięk.
Tatra 603-2
Wyposażenie Tatry było luksusowe, samochód ten był praktycznie nie do kupienia przez osobę prywatną, jeździli nim tylko dygnitarze.
Tatra 603-2
Jeszcze ciekawostka - dobrze dostępne bezpieczniki koło siedzenia kierowcy.
Tatra 603-2
Wiem skąd się wzięło moje zamiłowanie do Tatry 603 - to psychika zryta w wieku dziecinnym zabawką, o taką (pozdrawiam autora strony http://www.antykwaryczne.pl, a stronę bardzo polecam):
Zdalnie (przewodowo) sterowana Tatra 603-1, NRD Źródło: www.antykwaryczne.p
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Żegnaj NRD Extra: Trabant 601
Jakoś tak się złożyło, że jak dotąd nie było notki o sztandarowym produkcie kojarzonym z NRD - Trabancie 601. Niniejszym nadrabiam zaległości.
Znaczek VEB Sachsenring Automobilwerke Zwickau
Samochód ten w momencie swojej premiery (1964) był nawet nowoczesny, zarówno technicznie, jak i stylistycznie. Dopiero z biegiem czasu zestarzał się i zdezaktualizował katastrofalnie. Według pierwotnego planu ten model miał być produkowany tylko do roku 1967, a potem zastąpiony nowszym. Nic z tego nie wyszło, a wszystkie następne próby zrobienia czegoś nowszego były torpedowane przez decydentów. Decyzja o zaprzestaniu dalszego rozwoju tej konstrukcji była czysto polityczna, w innych krajach bloku produkcję samochodów wspierano. O ile dobrze pamiętam tylko na Węgrzech i w Bułgarii nie produkowano samochodów osobowych i samochody żadnego innego kraju nie zatrzymały się technicznie na poziomie wczesnych lat sześćdziesiątych. Decyzja ta była umotywowana koniecznością oszczędzania zasobów czyli, mówiąc wprost, biedą.
Trabant 601 Limousine Sonderwunsch
Konstruktorzy NRD-owscy mimo wszystko próbowali coś robić, na przykład opracowali wersję z półautomatycznym sprzęgłem, zwaną Hycomat (1965) przewidzianą dla inwalidów. Wersję tę mogli kupować tylko ludzie z legitymacją inwalidzką, część tych samochodów trafiała również do Polski. (Może by tak notkę o drugim NRD-owskim pojeździe dla inwalidów - Duo? Tyle że nie mam własnych zdjęć. EDIT: Notka już jest!) Były też obiecujące próby z silnikiem Diesla, ale i tak skończyło się na niczym. I tak samo jak w innych krajach bloku "rozwój" polegał głównie na upraszczaniu, potanianiu i zmianach na gorsze.
Trabant 601 Limousine Sonderwunsch
Trabant produkowany był w wersjach nadwoziowych: 2-drzwiowa limuzyna i 3-drzwiowe kombi, oraz od 1967 w wersji Kübel (otwarta "terenówka" z płóciennym dachem) przeznaczonej dla wojska i leśników. Później, od 1978 roku, Kübel był dostępny również dla cywili, pod nazwą Tramp, ale nigdy nie widziałem żeby ktoś prywatnie miał coś takiego. Ale to nic dziwnego - Trampów wyprodukowano w sumie poniżej tysiąca sztuk i większość poszła na eksport, bodajże do Grecji.
Na zdjęciu widać spartańskie wyposażenie kabiny kierowcy, a to i tak wersja S (Sonderwunsch), a te kolorowe przyciski chyba nie należały do wyposażenia fabrycznego (mogę się mylić, nie śledziłem tego co montowano w późnych seriach). Była też wersja de Luxe, różniła się od S chromowanymi zderzakami i dachem w innym kolorze. Prawdziwy luksus, co nie?
Trabant 601 Limousine Sonderwunsch
Pierwszą naprawdę istotną próbą poprawienia tej konstrukcji było dopiero zastosowanie silnika od VW Polo, ale o tym może w osobnej notce.
Zaraz po obaleniu muru jedna firma z Zachodu opracowała katalizator do Trabanta, licząc na wielką kasę. Pokazywali to w telewizji - Trabant po paru minutach od odpalenia przestawał wyrzucać chmury niebieskiego dymu o nieprzyjemnym zapachu. Nie muszę chyba pisać, że był to zupełnie poroniony biznesplan, bo nikt nie chciał już inwestować w swojego Trabanta.
Tutaj widoczna jest bardzo charakterystyczna dźwignia zmiany biegów, zwana klamką.
Trabant 601 Limousine Sonderwunsch
Trabanta miał jeden z moich wujków, pamiętam że kiedyś gdy podczas wyjazdu nad morze wyciągnął nim 95 km/h, to opowiadałem o tym sensacyjnym osiągnięciu innym dzieciom w przedszkolu. Takie to były czasy i samochody.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Na ulicy widziane: BMW E24
Musiałem poprawić notkę, bo z dyskusji wynikło że źle rozpoznałem model. A ostatnio zauważyłem, że właściciel zamontował znaczki modelu i dostał rejestrację na samochód historyczny. Pewnie akurat 30 lat pojazdowi stuknęło.
Chodzi jednak nie o BMW E23, tylko E24. Był to pierwszy model linii określanej jako "szóstka" ("6er"). W tym okresie konstrukcje firmy BMW miały charakterystyczne pochylone atrapy, od których samochody te były potocznie zwane "rekinami".
BMW E24 (630 CS) 1975-1979
Trudno było ustalić jaki to konkretnie silnik ma ten samochód, bo brakowało znaczków z tyłu.
BMW E24 (630 CS) 1975-1979
Ale już się pojawiły.
BMW E24 (630 CS) 1975-1979
Dwadzieścia kilka lat to dla samochodu głupi wiek. Właścicielowi mówią jeszcze "ale ty starym samochodem jeździsz" zamiast "ale masz fajny zabytkowy samochód". No ale każda rzecz zanim stanie się zabytkiem najpierw jest przestarzała. Ale w końcu samochód będzie jednak historyczny.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Na ulicy widziane: Jaguar E-Type
Dziś znowu klimaty Bondowskie - piękny egzemplarz najbardziej klasycznego klasyka - Jaguar E-Type, model z silnikiem 12V o pojemności 5,3l. Silnik ten był stosowany również w późniejszych modelach, między innymi w Daimlerze Double Six (różniącym się tylko znaczkiem od Jaguara XJ serii III). Takiego Daimlera, oczywiście używanego, kupił sobie kiedyś jeden mój kolega z Berlina, raz ten samochód prowadziłem. Silnik był po prostu niesamowity, dwanaście cylindrów pracuje praktycznie niesłyszalnie, przy jeździe 60 km/h nie słychać go w ogóle, słychać tylko szum opon. Niestety te samochody nadają się tylko do szybkiej jazdy, przy powolnej, a zwłaszcza przy podjeżdżaniu w kolejce do granicy się przegrzewają.
Jaguar E-Type Series 3 (1971–1974)
Dokładnie ten wariant podoba mi się najbardziej - coupe bez zderzaków, z aerodynamicznymi osłonami reflektorów i dużym wlotem powietrza. Zderzaki tylko psują linię. Ale podobno znacznie wyższe ceny osiągają roadstery pierwszej serii - nawet ponad 100.000 euro.
Jaguar E-Type Series 3 (1971–1974)
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Na ulicy widziane: Volvo Amazon P120
Dziś jeden z klasycznych samochodów, jednak nie tak egzotyczny jak Alfa Romeo Montreal. Jest to Volvo w Szwecji zwane Amazon, poza Szwecją ze względu zastrzeżenie znaku towarowego przez inną firmę zwane serią P120/P130. Na zdjęciach dwudrzwiowa limuzyna, czyli P130.
Volvo P130 (Amazon), egzemplarz z lat 1964-1966
Był to pierwszy samochód w którym seryjnie montowano trzypunktowe pasy bezpieczeństwa i który zapewnił firmie Volvo renomę producenta samochodów bezpiecznych i trwałych.
Volvo P130 (Amazon), egzemplarz z lat 1964-1966
Przy okazji: proszę przyjrzeć się tablicy rejestracyjnej. Litera H na końcu oznacza samochód historyczny w wieku minimum 30 lat, w stanie oryginalnym (bez późniejszych przeróbek) i dobrym stanie technicznym. Taka rejestracja daje spore zniżki na podatku drogowym i ubezpieczeniu, samochody z taką rejestracją nie muszą mieć też Umweltplakette.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------